Hejmara tîrmeha 2020î

WE GOT «PERGALÎ Û SÎSTEMÎK»?

Serge Halimi

Wenedig

Şirketên navneteweyî yên amerîkî gelek caran serî li fîlantropiyê didin an go xwe mirovhev, dilovan û xêrxwaz nîşan didin ji bo veşartina sextekariyên ku xwe pê zengîn kirine. Ji meha gulana dawî ve, ew ji ber vê yekê bi milyonan dolar direşînin ser hesabên komeleyên afro-amerîkî, ku komeleya Black Lives Matter jî yek ji wan e. 

KURDÊN ROJAVA; GELO DÊ BIKARIBIN BI HEV RE BI SER KEVIN Û DÎROKÊ BINIVISÎN?

Çetin Çeko

Nexşe-Suri-2020

PYNK (Partîyên Yekîtîya Niştimanî ya Kurdî) -ku PYD (Partîya Yekitîya Demokratîk) jî di nav de ye-, ENKS (Encûmena Niştimanîya Kurdî li Sûriyeyê) û nûnerê DYA 


URWene

PLANKIRINA LI GORÎ SAETA SOVYETÎ

Hélène Richard

Di encama şewba cîhanî Covid-19de, fikra plansazîya aborî dîsa di raya giştî de bû mijara guftugoyê. Lê belê ji ber îmaja xwe ya totalîterîya stalînîst, ew ancax wekî modeleke çavtirsîner hebûna xwe didomîne.

Kahire

ÇAVBIRÇÎTÎYA ARTÊŞA MISRÊ

Jamal Bukhari / Ariane Lavrilleux

Ji desthilatdarbûna Maraşel Abdufattah Al-Sissi ya 2013an heya niha, Artêşa Misrê qaşo bi berbifirehbûneke aborî ya bê sînor ve mijûl dibe. Li her derê bi hezaran şantîyeyên curbicur îdare dike û peymanên rayê yên ku zirarê didin şirketên dewletê û yên taybet yekdest dike. 

solana

VEGERA "WEZARETA KOLONÎYAN" A AMERÎKÎ

Guillaume Long

K20ê adara bihurî jinûvehilbijartina sekreterê giştî yê Rêxistina Dewletên Amerîkî (RDA) Luí Almagro, hewaya şerê sar ê ji çend salan ve li Amerîka Latîn bi cih ... 


ENCAMA "ŞOREŞA ÇILEYA PÊŞÎ" YA SÛDANÊ  ÇI YE?

Gilbert Achcar

Xartûm bajarek e ku wekî zincîrê bi ser hev de tê û her xelek ya din diçilmisîne: Bakurê Afrîkayê û Afrîkaya binê Sehrayê, vegera li eslê xwe û erebbûna kêm û zêde qemirî, bajarvanî û gundewarbûn, xweşhalîya nisbî û perîşanîya mezin.

Sudan-revolt

Vegirtina okyanûsên cemseran

JEOPOLÎTÎKA QEŞAŞKÊNÎYÊ

Philippe Descamps & Sandrine Baccaro

Okyanûsên Bakur û Başûr dilbijîyeke peyderpey mezintir diafirînin. Helîna qeşayê ya di demsala havînê de li Bakur ji niha ve li ber çavan dikeve, dikare rêyên mezin .

.

Qeşaşkeni


ji_capameni_cihan

DI SERÊ RÊVEBEREKÎ SOR DE...

Hélène Richard

Nîsan 1976. Dema gilyazan tîne bîra M. Anatolî Petrov (nav û rewşa xeyalî) ku divê ew wezîfeya xwe ya demsalîyê bi cih bîne: eşkerekirina ji wezareta çavdêrîyê re hedefên xwe yên hilberîna ji bo sala bê. 

DEWLETA STRATEJÎST DIPELIŞE

Barnabé Binctin & Pierre Duquesne

Di plana xwe ya rizgarkirinê de, hikûmet roleke sereke dide Sazîya Depozît û Sewqîyatê ku tê payîn 1,6 milyar ewro razîne qada lîstik û şahîyan. Lê belê gelo ev sazîya diravî ya gelemperî bi rastî jî hertim...

ŞERÊ LI SER MADEYÊN NADÎR WÊ RÛ BIDE?

Camille Bortolini 

Çînê, herçendî wekî xwedî monopola madeyên nadîr ango kêmdîtî yên zarûrî ji bo hilberîna berhemên teknolojîya bilind xuya dikir jî, di 2018 û 2019an de ji îxrackirina wan bêhtir îtxelata ...

Wenedig

Dı navbera hıkûmetan û dêwên newala Sılîkonê de peyman

DU RÛYÊN SANSURÊ

Félix Tréguer 

Dewlet û şirketên pirneteweyî yên dîjîtal bi rêkûpêk xwe wekî berevan destnîşan dikin; yê yekem ji bo sererastkirina yê duyem ê ku bi qanûnan dilîze tevdigere.  

Seriyen-Çiya

BALYOZ Û PEYAYÊN CÎHANA AZAD

Serge Halimi

Di serî de cih û pozîsyona îdeolojîk ya Gerard Araud pir bi hêsanî xuya dikir. (1) Balyozê  Tel Avîvê û paşê jî yê Waşîngtonê, di serî de ji bo qewîkirina têkilîyên di navbera Fransa û Îsraîlê de ...

Walid-Siti

 

Wênesazê vê hejmarê

WALID SITI

Walid Sitî [Welîd Sitî], di sala 1954an de li Başûrê Kurdistanê li bajarê Duhokê ji dayik bû. Piştî ku di sala 1976an de Enstîtuya Hunerên Bedew a Bexdayê xelas kir, ji welêt derket, da ku perwerdehîya xwe ya hunerî li bajarê Ljubljana yê ...

HEJMAR - 53 WÊNEYÊN WALID SITI

  Benav   Çiya-Siti   holland  Walid-Siti se-ciya


HEJMARA HEZÎRANA 2020Π  /  PDF 52   LMDK-52-Berg-picuk

FIROTINA AUDÎYAN LI BÎRMANYAYÊ

Serge Halimi

Kotrakana dafrin

Heya afirandina civata komir û polayê ya Ewropayê ya di sala 1950î de , heya sazkirina Yekitîya Ewropayê (YE) û derbasbûna bazara hevkar a ku bi peymana Romayê pêk hatibû, avazanên Ewropayê li dijî dijminan polîtîkayeke parêzkar û deshilatdar dişopandin... 

Bi xêr hatî nava civaka bê temas !

KAR, MALBAT, WI-FI

Julien Brygo

endnumerik

Hûtên dijîtal belkî nikaribûn xeyal jî bikirana ku dîtina wan a civatî dê rojekê bi sedema tendirustîyê û bi testeke mezin a xwezayî bihata piştrastkirin. Tevî vê jî, bidirêjîya çend hefteyan, hilberîner û berxwer mecbûr man ku hemî karên xwe bi ekraneke di navbera xwe de hal bikin. Heta bigihê bi dibistan, şahî û tendirustîyê


golub

Piștî șewbê ji nû ve avakirina cîhanî

SÊ HÎPOTEZÊN JEOPOLÎTÎK

Philip S. Golub

Bi carekê re kêmkirina leza aborîya cîhanî ya ji ber sedema Şewba koronayê (Covid-19) hêzên mezin mecbûr kir ku ji nû ve li ser stratejîyên xwe yên sanayî û bazirganîyê bifikirin. Gelek welat, ku Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) jî yek ji wan e, dê handanên xwe yên kêmtir girêdayî Çînê bûnê bidomînin. Ji nû ve avakirinên ku tên ragîhandin dê 

Awazy

Dezgehên taybet lı derveyî qada bergeha hıkûmetî

KALÛPÎRÊN HEWCEDAR Û GORÎKIRÎ

Philippe Baque

Li nîvê meha gulanê, nîvê mirinên ji ber Covid-19 li Fransayê jêdera wan stargehên ji bo kalûpîrên hewcedar (Ehpad) bûn.. Nebûna testan, maskeyan. Şerpezetîya di birêvebirina krîzê de. Dîsa jî ev komkujî dikaribû bihata texmînkirin. 

mahabad

Li Sovyetistanê 11 salên

LI SOVYETISTANÊ 11 SALÊN MELA MISTEFA BARZANÎ

Salihê Kevirbirî

Komara Mehabadê têk çûbû û Mela Mistefa cara dawî di 16.11.1946an de, bi Qazî Mihemed re hevdîtinek kiribû. Di wê hevdîtinê de, Mela Mistefa nîyeta dilê xwe ji Qazî Mihemed re gotibû. Li gorî vê hevdîtin û nîyetê, wê heta biharê li ser axa Îranê bimana û heger hikûmeta Îraqê bo wan efûyeke giştî dernexista, wê derbasî xaka  


AMERÎKA, BAŞÛR Û ROJAVAYÊ KURDISTANÊ

HEVGIRÎYA BI TEHLÛKE YA KURDAN BI DYA'YÊ RE

Prof. Ferhad Seyder

Di nava çend salan de tevgera kurdî ya neteweyî li bin guhê du şikestên mezin ket. Di çirîya pêşî a 2017an de Yekîneyên Seferberîya Gel (El-Heşd El-Şa’bî) yên ku Îranê ew perwerde kirine û efserên Îranî wan bi rê ve dibin ketin % 51ê erdên Herêma 

Bekodyan

JI JOSEPH BIDENÊ DEMOKRAT, MADÊ ÇEPÊ AMERÎKÎ LI HEV DIKEVE

LI DEWLETÊN YEKGIRTÎ, “TIȘTEK JÎ DÊ JI BINGEHA XWE DE NEYÊ GUHERTIN”

Thomas Frank

Ji xeynî Dewletên Yekgirtî li tu welatî ew çend cangorîyên koronayê (Covid-19) -di 21ê gulanê de nêzîkî sed hezarî bûn- tunene. Û nebûna toreke parastina tibî û ewlehîya civatî, di sedsala me de ...

du-hesp


 

ji_capameni_cihan

XEWN Û XEYALA HOBBÎTAN

Evelyne Pieiller

«Mîrê Gustîlkan» ku 150 milyon nusxeyên wê hatin firotin, berhemek e, ku bi dirêjahîya dehan salan, hîç demode nebû, berevajî, her çû ji alîyê derdoreke firehtir ve hat pêşwazîkirin.

BAXÇEYÊ NEPENÎ YÊ HASSAN 2

Pierre Puchot

Ecritures de la survie en milieu carcéral [Nivîsên saxfilitînê li (wê) hawîrdora hepsê] (1) lêkolîneke hûr û kûr pêdaketî ya behsên saxfilitîyên ku ew tecrûbeya tecrîdkirina nexweş a “salên giran” yên serdema Hassan 2yê Fasê tecrûbe kirin ...

SHAW AN JÎ ANGAJMANA PÊKENOKÎ

Marion Leclair - Edward Lee-Six

Audrey Hepburn wê were bîra we, di fîlmê May Fair Lady yê George Cukor de, li ser israrên Rex Harrison ê zalim bi dengekî vemirî dubare dike, vê lîstika li ser dengên ne mimkin e li fransî ...

Helkary

Di navbera tûrîzm û projeyên mezin de, kuçeyên kor ên modêleke pêșketinê

LI FASÊ, "WEKÎ KÊZIKEKÊ BI TE RE MIAMELE DIKIN

Pierre Puchot

Karbidestên Fasê yên ku tê gihîştin modêla aboriyê ya pêşketina wêlatî, bi taybetî jî di warê pêkanîna îmkanên kar de, negîhaştiye armancên xwe ...

Gundek

LI ÎRLANDAYÊ HILBIJARTINÊN PARLAMENTOYÊ

Julien Mercille

Hema dotira rojê, piştî krîza 2008an, rêveberên ewropî li ser daxwaza –carinan bi darê zorê– ya Komîsyona Ewropayê û Fona Pereyan a Navneteweyî (IMF) sîyaseta jixwekêmkirinê tercîh kir. Vê tercîhê zûzûka bi xwe re pêleke protestoyên gel anî ...

Osman-Nasrawt

Wênesazê vê hejmarê

OSMAN NASRAWT

Hasan Hüseyin Deveci

Osman Nasrawt, di sala 1966an de li herêma Silêmanîyê li Qeladizê hatîye dinê. Di sala 1987an de, dîsa li Silêmanîyê, ji Akamedîya Hunerên Bedew mezûn bûye. Ev 24 sal in li bajarê Harrisonburg ya eyaleta Virginia ya Amerîkayê dijî. 

 

 


HEJMAR - 52 TABLOYÊN OSMAN NASWART

  kurdistan   Kotr   rewanduz  Keraseti gundi-has