Hejmara Tebaxa 2020î

KÎ DIXWAZE ŞERÊ LI AFGANISTANÊ DIRÊJ BIBE?

Serge Halimi

HİŞEBENHUD

Leşkerên amerîkî yên hijdeh salî ku îro diçin li Afganistanê şer bikin, gava ku şerê li vê derê dest pê kir hê nehatibûn dinê. Hê di sala 2012an de M. Donald Trump gihîştibû vê encamê   : «Dema veqetîna ji Afganistanê hatîye». 

JINÊN KURD DI TÊKOŞÎNÊ DE BERDEWAM IN

Nazand Begikhanî

FEZA

Bala medyaya navneteweyî ya li ser şervanên jin ên kurd, nemaze li dijî Daîşê, nû nîne. Dîplomat û arkeologê brîtanî Claudius James Rich (1787-1821) di kitêba xwe ya bi navê Narrative of Residence in Koordistan de wan wekî “ji jinên li welatên cînar azadtir” pênase dike. 


FEZA2

Pêşî ji bo guhdarên halxweş û xwende

FRANCE INTER, LI TERCÎHÊN WAN GUHDARÎ BIKIN

 

David Garcia

Di ev çend mehên dawî de, France Inter xwe dipesinîne ji ber ku ew bûye radyo ya herî zêde tê guhdarîkirin a welêt: 6,1 milyon kes her roj lê guhdarî dikin, li gorî anketa Médiamétrie. Em bêjin wisa ye. Lê belê bi kêrî çi tên ev weşan û bi taybetî ji bo kê ne? 

Katabasis-18

Ev girêdanên ku me azad dikin

JI NÛ VE ÎCADKIRINA MERIVATÎYÊ…

 

Evelyne Pieiller

Hesasiyeteke nû ya ku bihilweşandinên jîngehî û kuçeyên kor ên “sîstem”ê zindî bûye: redkirina desthilata merivî li ser xwezayê. Carinan li dijî egoîzma taybet bi cûreyî derketin û berevajiya vê pîrozkirina kapasîteyên alîkariya navxweyî ...

KOMEDİYA

“Neteweparêzîya Misilmanan sîyaseta wan dîyar dike”

KEMAL SOLEÎMANÎ: “MISILMANÎYA KURDÎ HATÎYE TUNEKIRIN”

Hevpeyivîn:  Jînda Zekioğlu

Kemal Soleîmanî li gundekî rojhilat yê nêzîkî sînorê başûr û bakur ji dayik bûye.  Di nava dengê guleyan de û di nava atmosfera kurdîtîya awarte de mezin bû. Dema di 1999an de koçî Amerîkayê kir, ne ziman dizanibû û ne jî argumanên wî yên ... 

 


MEKEYA BI GERÛGEŞTA OLÎ YA GIRSEYÎ DOPÎNGKIRÎ

“HEC” NEFTA SIÛDÎ YA DIN

Mohamed Larbi Bouguerra

Heca li Mekeyê, yek ji pênc stûnên îslamê, ji bo rayedarên suûdiyê avantajeke berdewam garantî dike. Ji bo pêşwazîkirina hejmareke hê zêdetir a seredanan, rêveberên wahabî texsîr nakin bajarê pîroz veguherînin şantîyeyeke herdemî, bi berdêla nexweşikkirinê be jî.

Mekke

Civateke lêkolîner û mihendizan a ku makîneyên kurkê yên şirketên start-up jî îro bi zehmetî digihîjin asta wê

RAGIRTÎYÊN LI "KARGEH-BAJARÊN" ATOMA SOVYETÎ

Christophe Trontin

Ji bombeya û heta bigihe fetha fezayî, piraniya bernameyên mezin ên teknolojiya sovyetê li nava çar dîwarên bajarên veşarî hatin afirandin. Zanyar, mihendiz û karkeran di nava camekaneke girtî de li nava derdoreke nîsbeten parastî jiyana xwe didomandin. 

Kİ-LİVİR


 

ji_capameni_cihan

GEŞEDANA BAKURÊ DÛR

Hubert Prolangeau

Ev qeşa ye ku dihele? Ev hestê bidawîbûna cîhanê ye? Bakurê dûr mirov ji xwe ve dibe? Romanên înuîtan [eskîmoyî], ji Gronland û herweha ji Nunavutê (Canada) tên, her diçe zêde dibin. 

SEXTEKAR Û DÎMENÊN XAPÎNOK

LMd

Tê îdîakirin ku avakarê Microsoftê Bill Gates, ji bo derzîya têde mîkroçîps hebin enjekteyî mirovan bike, vîrusa Covîd-19 belav kirîye; ji bo serokê amerîkî Donald Trump jî dibêjin, bûye qirdikê pêlîstokê Vladîmîr Pûtîn û vî jî benê duyemîn 

 

DU DEWIR, DU ÎMPARATORÎ

Cécile Marin

Egypte-dirok..

selim-bin-şeyh

Ji vegotineke neteweyî zêdetir amûreke ragihandinê

GAVÊN PÊŞÎ YÊN ÇAPEMENÎYA EREBÎ

Arthur Asseraf

Di destpêka sedsala XIXemîn de rojnameyên pêşî yên erebî demeke dirêj sirf ji bo armancên îdarî weşan kirin. Di pey re, hêzên kolonyal ew ji xwe re wekî amûrek dîtin da ku bi navgîna wan rasterast xîtabî gelên  ...

heja

HÊJA: "XWE NÎŞANDAN TIŞTEKÎ DIJWAR E, WÊREKÎYÊ DIXWAZE"

 

Hevpeyivîn: Mela Mihyedîn

Bi stranên klasîk bi rîtma dengbêjî û bi strana Michael Jackson  ya bi navê “They Don’t Care About Us” tevlî jîyana me û muzîka Kurdî bû. Niha jî bi albuma xwe ya yekê li pêşberî me guhdarvanê xwe ye. ..

Nurettin-Erkan

Wênesazê vê hejmarê

NURETTIN ERKAN

Hasan Hüseyin Deveci

Nurettin Erkan, li bakurê Kurdistanê hatîye dinê û zarokatîya wî li bajarê Amedê derbas bûye. Niha li Amerîkayê, li bajarê Madisonê jîyana xwe didomîne. Li Bedlîsê dibistana mamostetîyê kuta kirîye. Dûre Beşa Endezyarîya ...

 

 


HEJMAR - 54 TABLOYÊN NURETTIN ERKAN

  feza1   Komediya1   Kevir-jin  Katabasis6 feza2



HEJMARA TİRMEHÊ 2020Π (53)

WE GOT «PERGALÎ Û SÎSTEMÎK»?

Serge Halimi

Wenedig

Şirketên navneteweyî yên amerîkî gelek caran serî li fîlantropiyê didin an go xwe mirovhev, dilovan û xêrxwaz nîşan didin ji bo veşartina sextekariyên ku xwe pê zengîn kirine. Ji meha gulana dawî ve, ew ji ber vê yekê bi milyonan dolar direşînin ser hesabên komeleyên afro-amerîkî, ku komeleya Black Lives Matter jî yek ji wan e. 

KURDÊN ROJAVA; GELO DÊ BIKARIBIN BI HEV RE BI SER KEVIN Û DÎROKÊ BINIVISÎN?

Çetin Çeko

Nexşe-Suri-2020

PYNK (Partîyên Yekîtîya Niştimanî ya Kurdî) -ku PYD (Partîya Yekitîya Demokratîk) jî di nav de ye-, ENKS (Encûmena Niştimanîya Kurdî li Sûriyeyê) û nûnerê DYA 


URWene

PLANKIRINA LI GORÎ SAETA SOVYETÎ

Hélène Richard

Di encama şewba cîhanî Covid-19de, fikra plansazîya aborî dîsa di raya giştî de bû mijara guftugoyê. Lê belê ji ber îmaja xwe ya totalîterîya stalînîst, ew ancax wekî modeleke çavtirsîner hebûna xwe didomîne.

Kahire

ÇAVBIRÇÎTÎYA ARTÊŞA MISRÊ

Jamal Bukhari / Ariane Lavrilleux

Ji desthilatdarbûna Maraşel Abdufattah Al-Sissi ya 2013an heya niha, Artêşa Misrê qaşo bi berbifirehbûneke aborî ya bê sînor ve mijûl dibe. Li her derê bi hezaran şantîyeyên curbicur îdare dike û peymanên rayê yên ku zirarê didin şirketên dewletê û yên taybet yekdest dike. 

solana

VEGERA "WEZARETA KOLONÎYAN" A AMERÎKÎ

Guillaume Long

K20ê adara bihurî jinûvehilbijartina sekreterê giştî yê Rêxistina Dewletên Amerîkî (RDA) Luí Almagro, hewaya şerê sar ê ji çend salan ve li Amerîka Latîn bi cih ... 


ENCAMA "ŞOREŞA ÇILEYA PÊŞÎ" YA SÛDANÊ  ÇI YE?

Gilbert Achcar

Xartûm bajarek e ku wekî zincîrê bi ser hev de tê û her xelek ya din diçilmisîne: Bakurê Afrîkayê û Afrîkaya binê Sehrayê, vegera li eslê xwe û erebbûna kêm û zêde qemirî, bajarvanî û gundewarbûn, xweşhalîya nisbî û perîşanîya mezin.

Sudan-revolt

Vegirtina okyanûsên cemseran

JEOPOLÎTÎKA QEŞAŞKÊNÎYÊ

Philippe Descamps & Sandrine Baccaro

Okyanûsên Bakur û Başûr dilbijîyeke peyderpey mezintir diafirînin. Helîna qeşayê ya di demsala havînê de li Bakur ji niha ve li ber çavan dikeve, dikare rêyên mezin .

.

Qeşaşkeni


ji_capameni_cihan

DI SERÊ RÊVEBEREKÎ SOR DE...

Hélène Richard

Nîsan 1976. Dema gilyazan tîne bîra M. Anatolî Petrov (nav û rewşa xeyalî) ku divê ew wezîfeya xwe ya demsalîyê bi cih bîne: eşkerekirina ji wezareta çavdêrîyê re hedefên xwe yên hilberîna ji bo sala bê. 

DEWLETA STRATEJÎST DIPELIŞE

Barnabé Binctin & Pierre Duquesne

Di plana xwe ya rizgarkirinê de, hikûmet roleke sereke dide Sazîya Depozît û Sewqîyatê ku tê payîn 1,6 milyar ewro razîne qada lîstik û şahîyan. Lê belê gelo ev sazîya diravî ya gelemperî bi rastî jî hertim...

ŞERÊ LI SER MADEYÊN NADÎR WÊ RÛ BIDE?

Camille Bortolini 

Çînê, herçendî wekî xwedî monopola madeyên nadîr ango kêmdîtî yên zarûrî ji bo hilberîna berhemên teknolojîya bilind xuya dikir jî, di 2018 û 2019an de ji îxrackirina wan bêhtir îtxelata ...

Wenedig

Dı navbera hıkûmetan û dêwên newala Sılîkonê de peyman

DU RÛYÊN SANSURÊ

Félix Tréguer 

Dewlet û şirketên pirneteweyî yên dîjîtal bi rêkûpêk xwe wekî berevan destnîşan dikin; yê yekem ji bo sererastkirina yê duyem ê ku bi qanûnan dilîze tevdigere.  

Seriyen-Çiya

BALYOZ Û PEYAYÊN CÎHANA AZAD

Serge Halimi

Di serî de cih û pozîsyona îdeolojîk ya Gerard Araud pir bi hêsanî xuya dikir. (1) Balyozê  Tel Avîvê û paşê jî yê Waşîngtonê, di serî de ji bo qewîkirina têkilîyên di navbera Fransa û Îsraîlê de ...

Walid-Siti

 

Wênesazê vê hejmarê

WALID SITI

Walid Sitî [Welîd Sitî], di sala 1954an de li Başûrê Kurdistanê li bajarê Duhokê ji dayik bû. Piştî ku di sala 1976an de Enstîtuya Hunerên Bedew a Bexdayê xelas kir, ji welêt derket, da ku perwerdehîya xwe ya hunerî li bajarê Ljubljana yê ...

HEJMAR - 53 WÊNEYÊN WALID SITI

  Benav   Çiya-Siti   holland  Walid-Siti se-ciya