Anne-Cécile Robert

Jêder û rêzebûyerên "hiqûqa desttêwerdanê"

Di nav kêmî mehekê de Rêxistina Neteweyên Yekbûyî du caran biryar da ku li hember Lîbya û Peravên Îvorîyê zorê bi kar bîne. Ev îstîsna bû ji ber ku li gor qanûna NY divê ku problem bi rêyeke aştîyane werin çareserkirin. Ev biryar li ser bingeha "wezîfeya dewletan ku xelkê sivîl biparêzin" hatiye stendin. Gelo NY "mafê mudaxeleyê" li gor kêfa dilê xwe bi kar tîne.

Kunên reş ên mafên mirovî yên navneteweyî

Tiştekî heta niha nehatiye dîtin, midaxeleya leşkerî ya li Lîbyayê her biberdewamî têkilîyên navneteweyî têk dibe. Midaxeleya ku bi biryara Konseya Ewlekarîyê ya rêkxistina Neteweyên Yekbûyî (NY) li ser navê "berpirsiyarîya parastina gelan" ku mirov jê bişik e, devê gelek welatan şewitand: Çîn, Rûsya her wiha Swêd û Almanya hizir dikin ku Fransa û Brîtanyayê xwest bi zorê hin tiştan biguherin. Di rewşeke wiha nelibar de, pirtûka bi perspektîfên nûjen a fîlozof û hiqûqnasê kanadî Jean-Baptiste Jeangène Vimer derket. (1)

Kî dixwaze RNYê bixeniqîne?

Di pêncî salan de cara duyemîn Rêxistina Neteweyên Yekbûyî, di 23yê kanûna 2011ê de butçeyeke kêmbûyî ji bo 2012-2013yê, pejirand. Eger krîza diravî vê kêmkirinê bi awayekî fermî piştrast bike jî, dewletên endam ên gelek caran bi dilsozî xwe dispêrin RNYê, vê carê bêdudilî xwe dûrî wê digirin. Rêxistin weke ku di nav jeopolîtîka hilweşiyayî de ketibe nav lêgerîna peydekirina rêyekê.

Afrîkaya Başûr a împaratorî

Gelo Afrîkaya Başûr li derveyî tevgera "bêerdkirinê" ya parzemînê dimîne? Ew xwedî dewletekê ye ku ji alîyê sîstema îdarî ya Apartheidê ya bi şidet ve hatiye birêxistinkirin. Hilweşandina vê rejîma nijadperest hebûna Afrîkaya Başûr a xwedî dewlemendîyên dêwane ye rewa dike. Ew ji bêîstîqrarbûna sazîyên welatên cîran (Mozambîk, Welatê Swazî, hwd.) sûdê werdigre û wan vediguherîne bazarên cazib. Bi ser de jî, ew hewl dide heta ji destê wê tê ji beşdarîya xwe ya di koma BRICSê (

Çi ji ber sînorên welatên afrîkî ma?

Li Ouagadougouyê (Burkina Faso) ku lê navbêynkarîyeka navneteweyî tê organîzekirin, berdevkê serhildêran Bilal Aga Şerîf di 16ê çirîya paşîn de da zanîn ku ew “alîgirê hevdîtinê û peydakirina çareserîyeka mayînde ye di vê pirsgirêka di navbera Malî û Azawadê de”. Neteweyên Yekbûyî bi xwe li alîyê xwe destwerdaneka eskerî guftûgo dikin. Parçebûna di pratîkê de ya Malîyê nazikbûna sînorên afrîkî ku ji dawîhatina li şerê sar û vir ve marke ye, nîşan dide
Derza Malîyê admin Fr., 06.12.2013 - 15:17

Koma Lêkolîn û Agahdarîyê li ser Aştî û Ewlekarîyê (GRIP) têgehên kilît pêşkêş dike ji bo serwextbûna li rewşa li Malîyê. Lêkolînerên ku labaratûwara belçîkî ew civandî hemû jî xwedî tecrûbeyeke li cihê cih in.

Komara 5ê di komaya sîyasî de

André Bellon
Anne-Cécile Robert

Bi awayekî darîçav ji ber seferberîya li dijî reform û çaksazîya teqawîtbûnê metelmayî, ev Partîya Komarxwazan a hilbijartî ji nava kezebê qîrînekê ji xwe dide der: “Gelo haya we ji we heye: Heger em di Komara 4ê de bûna, hikûmet dê ji mêj ve biketa”. (1) Û tevî vê zilam serokkomar Emmanuel Macron rexne dike, ji ber ku pesnê “îstîqrara” sazîyên fransî dide.