Martine Bulard

Li welatê ku toj lê hil tê dîplomasiya Mîkado

Li heremeke ku çarenûsa wê nayê zanîn, Japonya diwxaze ku dewra wê ya navneteweyî bê naskirin. Lebelê hikûmeta Japon nikare ji Amerîka veqete. Dibe ku hikûmeta Japonya bedela vê mecbûriyetê di hilbijartinên meha tîrmehê de bi awayeke giran bide. (Serokwezîrê Japonya ji ber ku di hilbijartinan de sozê rakirina baregeha leşkerî ya Amerîka dabû û nikaribû ev soz pêk bîne hefteyên borî îstîfa kir. Notê LMD-kurdî)

Cîhana veşartî ya Partîya Komunîst a Çînî

Ji bo ku bibe duyemîn hêza aborî a cîhanê, Pekînê sîstemeke hilberîner a pêdivîya wê pir e bi çavkanîyên aborîyê bi pêş xist û xwe berdaye nav çûyîneke bê-frên di warê madeyên xav de. Erê ew xwe jê dûr digire, lê belê dîsa jî Çîn dikare bi vî rengî bikeve xefika neokolonyalîzmê. Haya Çînê ji cihê wê di nav globalbûnê de heye, ew hewl dide tesîra xwe ya îdeolojîk bi qîmetpêdana ji nû ve ya fîgurê Konfuçyus zêde û berfireh bike. Vegera li hosteyê kal a ku desthilatdarî ji nû ve lê dihizire, civaka Çînê jî eleqeder dike.

Siberoja Çînê

Heke destnîşankirina koma nû ya birêveber a çînî wisa dîyar e daxwazeka pêkanîna reforman derbibire jî, dîsa jî perdeya sir û razê ya li ser rêya ku Pekîn wê bikaribe (yan jî bixwaze) bide ber xwe bi temamî li pêşîya me ye.

Tîbeta bê manîkeîzm

Nêzîkî sed tîbetîyî, piranîya wan jin û mêrên rahib û rahîbe ne, ji 2009an ve xwe şewitandin. Li gorî Pekînê, ev manevrayeka xirabker a "merivên dalay-lama" ye. Lê belê Tenzin Gyatso îdîa dike ku "naxwaze piştgirîya" (1) van kiryarên "bêhêvîmaneka kûr" bike. Rast e ku "hikûmeta mişextî" [hikûmeta li sirgûnê] ya Dharamsalayê parçebûyî ye.

 

Wêrankarîya civatî ya fransî

Heke meriv xwe lê deyne ku serokê Komarê François Hollande berîya nêzîkî salekê bi kelecan û hêvîya qutbûnên [ji sîstemê] hat hilbijartin, ev dê mibalexe be. Dîsan jî ji wî hat ku hêvîyê bi hilbijêrên xwe re nehêle. Ji devberdana ji reforma bacan heta bi nebûna sîyaseta pîşesazîyê, ji sererastkirina qanûna kar heta bi ya teqawîdan bombeya jixwekêmkirinê dibe sedema ziraran.

 

Samsung yan jî împaratorîya tirsê

Bi saya tableta xwe ya bi navê Galaxyê Samsung derket ser dikê û heta ji Appleê jî bihurî. Lewre Samsung û rikberê wê ketin nava şerekî bê wijdan li dadgeh û sazîyên navneteweyî. Şirketa piralî ya Koreya Başûr ji qada elektronîkê dibihure, belê Samsunga ku holdîngeka ji gelek şirketên cihê pêkhatî ye, ewqasî bi hêz e ku di heman demê de têsîrê li sîyasetê, li edaletê û li çapemenîya welêt jî dike.

Şewbek dikare yeka din veşêre

Martine Bulard

Kesekî li paytexta Çetin bi van gotinan şahidîya rewşê  dike:  "Pekîn dişibe bajarekî xeyaletan" . Li ser fermana  raye  kabuğu, heres li mala xwe dimîne. Li seranserî welet, 760 milyon Kesi derketina derve hatiye qedexekirin û  derketina  wan hatiye sînorkirin Kontrol bi Kontrol Pek tê.

Şewbek dikare yeka din veşêre

Martine Bulard

Kesekî li paytexta Çînê dijî bi van gotinan şahidîya rewşê dike: "Pekîn dişibe bajarekî xeyaletan". Li ser fermana rayedaran, herkes li mala xwe dimîne. Li seranserî welêt, tê gotin li 760 milyon kesî derketina derve hatîye qedexekirin û derketina wan hatîye sînorkirin û bi kontrol pêk tê. (1) Her roj,  "statîstîkên der barê koronovîrûs û agahîyên têkildarî mijarê dişînin ser telefona me ya destan".