LMdK - Hejmar 2, Kanûn 2009

LMDK PDF
Dema pirîsk, atom, noyron û gen dikin BANG**! admin Fr., 19.03.2010 - 11:18

Dema lêkolîner Eric Drexler têgîna “nanoteknolojiyê” danasîn wî ew weha terîf dikir: koma teknîka ku destûra çêkirin û guhertina objeyên maddî ku mezinayiya wan di navbera 1 û 100 nanometreyî de ye (1). Di rastiyê de ev deriyê vê pênasê gelekî fereh bû, lewra hema bêje tevahiya objeyên li dinyayê heyî li gorî vê pîvanê saz û avabûbûn. Riyên zanistî yên gelekî cihê mîna kîmya, zanista li ser maddeyan, fizîka rewşa maddeyê ya hişk, dermançêkerî, biyolojiya kîmyewî û molekuler, muhendisiya elektronîk bi vî awayî dibin yek, hem di warê têgînê de û hem jî di warê operasyonel de.

Tenê bi Bachelet’ekê bihar nayê admin Fr., 19.03.2010 - 11:35

“Ez jin, sosyalîst,bî û bê ol im. Ez çar gunehên mezin tînim cem hev. Ewçend jî bawerdikim ku emê bihevre karên baş bikin.” Xanim Michelle Bachelet dema ku ji aliyê Serokkomarê Şîliyê Ricardo Lagos ve hatibû tayînkirin bi vê axaftinê silav li fermandarên artêşê kir. Ew di destpêka 2002’yan de bûbû wezîra parastinê. Ev meqam heta niha tu caran ji jinekê re nehatibû raspartin û ji dema hikûmeta Salvador Allende tu sosyalîst ev meqam bi dest nexistibû.

Dema ku Foucault piştgiriya “Felsefevanên Nû“ dikir... admin Fr., 19.03.2010 - 11:39

Michael Christofferson li zanîngeha Pennsylvania State University a Amerikayê profesorê dîroka hemdem e. Pirtûka wî ya bi navê “Les Intellectuels contre la gauche / L’ideologie antitotalitaire en France“ (1973-1981, Agone, Marseille, 2009) nîşan dide, ka çawa teşhîrkirina totalîtarîzmê dibe pirek di navbera nivîskarên xwedî bîr û baweriyên cihê yên siyasî de. Rikdariya wan a li hemberî komunîzma Sovyetîk wisa li wan kiribû ku Bernameya Yekîtiya Çepgiran wekî sepandina şeşkoşeyî ya komunîzma Sovyetîk bibînin.

Li Bîrmanyayê hilbijartina di bin siya lûleyên tifengan de admin Fr., 19.03.2010 - 11:42

Beramber fişar û handanên "civaka navnetewî", cûntaya leşkerî ya Bîrmanyayê hewl dide vegere demokrasiyê. Rezbera 1998’an, derbeyeke leşkerî, ew destûra bingehîn ladabû ku ji 1974’an ve welat pê dihate birêvebirin. Piştî du salan, cûntayê qebûl nekir encamên hilbijartinan, ku hîç ne bi dilê rayedarên leşkerî bûn, binase. Lê belê, ji hingê ve soz daye ku wê welatî demokratîze bike û bi wê mebestê jî "nexşerêyek" (road map) daye ber xwe, ku ew nexşerê ji aliyê fermandar Khin Nyunt ve, şefê servîsên îstixbaratê yên bihêz ku sala 2003’an bû serokwezîr, hatibû duristkirin…

Îslam û çanda ciwanên li bajaran admin Fr., 19.03.2010 - 11:45

Ciwanên ji malbatên penaber yên di nav civakên ewrûpî de parçeyek ji veguherîna civakî û çandî ne ku bi kirina muzîka hip hop, pêkanîna çeteyên ciwanan û di asta herêmî de bi tevlîbûna nav pêvajoya vejîna Îslamê, dide der. Ji bo ciwanên ji dê û bavên kurd û tirk ên piştî nîvê salên 1960’î weke karkerên mêvan (Gastarbeiter*) çûn Almanyayê, misilmantî bi tenê qadake muhtemel a nasnameyê ye1. Mislimantî nasnameyek e ku ji aliyê çapemenî, dibistan û siyasetvanên Alman û carinan jî ji aliyê wê bavên ciwanan bi xwe ve tê nîqaşkirin.

Zapatîstên kevnemode… admin Fr., 19.03.2010 - 11:48

“Hûn ketine nav erdê Zapatîstên serhildêr. Li vir gel fermanan dide û hikûmet rîayet dike.” Lewheya mezin a hesinî ku derbasbûna nav deverên asiyan îlan dike, herçend zer û jengî bûbe jî, hêj jî xweş diyar e. Li Oventicê, li herêma Chiapasê, ev qederê panzdeh salan e ku “otonomiya fiîlî” li kar e. Vê carê bi biryardariyeke zêdetir, lewre şorika xwe xwaribûn ji meşa xwe ya 2001’an a bi ser Meksîkoyê de û lewma, piştî destpêka sedsala XXI’an, Zapatîstan biryar girt ku pê de pê de berê stratejiya xwe bidin ber bi deverê ve.

Doza dîktatoriyekê admin Fr., 19.03.2010 - 11:50

General Augusto Pinochet, 16’ê Cotmeha 1998’an, bi pêşengiya dozgerê spanî Baltazar Garzón, di encama peywireke navnetewî de li Londrayê tê girtin. Ew mecbûr e bersivê bide li hemberî sûcên ku di salên dîktatoriyê de pêk hatibûn (1973-1989). Ev bûyereke ne mimkun bû, ji bo wî kesê ku hê berî bi çend mehan jî serokê fermandariya giştî ya artêşa Şîliyê bû û difikirî di detayên herî biçûk de jî ew ê xwe ji cezayan mûaf bigire. Dîsa, ev bûyereke nemimkun bû, ji bo qurbanên zordariyê ya ku ji aliyê vî generalî ve hatibû pêkanîn.

Piştî deh salan çi encam? admin Fr., 19.03.2010 - 11:57

Dehemîn salvegera euroyê (1), ku dikeve nav vê qeyrana cîhanî, bû mijara şîroveyên pir kêmtir pesnder li gor wê lehiya pêşbîniyên pozîtîf ku sala 1999’an çaxê derhatina euroyê ji bo destpêka euroyê rabûbû. Wê çaxê, takepereyê hevbeş wekî sertackirina avahiya aborî ya Ewrûpayê dihate tesewurkirin û hizra serdest ew bû ku gorankariya navborî wê herwiha rêçika entegrasyona siyasî dabîne, wê bibe helkefta li-hev-nêzîkkirina aboriyên dewletan berev modêleke mezinbûna aborî ya biteraz û pêbawer, û dawî, alava reqabetê beramber Dewletên Yekgirtî û dewletên di geşedanê de.

Rêya çareseriya aştiyane admin Fr., 19.03.2010 - 12:08

Di Kanûna 2002’an de ez hatim vexwendin da ku tevî şandeyeke mafê mirovan biçin serdana serokê giştî yê AKP’ê yê wê demê û serokwezîrê Tirkiyê yê niha Tayyip Erdoğan li Enqerê. Komeke mezin a wezîran û hevalên wî yên kar ên herî nêzîkî wî di hevdîtinê de amade bûn. Me ji wan re eşkere got, pirsgirêka mafê mirovan ên Tirkiyê bi tenê eger pirsgirêka di navbera tirk û kurdan de bi awayekî aştiyane û siyasî were çareserkirin, çareser dibin. Ji bo vê jî me pêşniyarên xwe kirin.

Deynê ku bûye qeder... admin Fr., 19.03.2010 - 12:12

Bi xêra alîkarîya fermî ya dewletê, rewşa banqeyan ji nû ve baş bû. Êdî weha bûye ku piştî wê qeyrana aborî, pişta banqeyan jî ji berê xurttir bûye û ew jî mezintir bûne. Bi vî awayî, derfet jî kete destê wan ku, heger bobeleteke din ya weha were serê wan, ew ê dewletan baştir “êsîr” bigirin. Ji ber wê ye ku hikumetên rojavayî û banqeyên wan yên navendî tam di vê demê de alarma deynên xwe lê xist.