LMdK - Hejmar 29, Nîsan 2012

LMDK PDF

Boko Haram, terîqeta piçûk a ku mezin dibe

Nîjerya ku ji ber çeliqîna xwe ya civakî û çandî pir caran weke "democrazy" (demokrasîya hêçbûyî) jî tê bi nav kirin, cinawirek jî di nav xwe de afirand: Boko Haram. Di destpêkê de, berî dozdeh salan, ew tevgereke olî (dînî) ya muxalif bû û hewl dida valahîya ku ji ber xemsarîya partîyên pêşverû derdiket holê, dagire. Lê belê bijîjkên frankeştaynî yên hikûmetê ev terîqet raguherand çerxeke jeopolîtîk û prensîpa bingehîn a rêzeke êrişên-tolhildanê yên mezin û herwiha kujer.

Çawa Sahel veguherî bombeyeke li ber teqînê

Darbeya leşkerî ku 22yê adarê li Malîyê rêjîma "nimûneyî" ya serokkomar Amadou Toumani Touré hilweşand, li tevlihevîya herêmê zêde bû. Li Mexreba îslamî koma saharo-sahelî, ku bi serhildanên nû yên tevgera tûareg re rûbirû ye, serê xwe bi komên xwedî çek re dieşîne; yên ku xwe girêdayî El-Qaîdeyê îlan dikin.

Belengazîya kurdan

Gelek sahneyên xwîndar yên serhildanê, artêşa îsraîlî li gel peymanên Osloyê dikeve herêmên otonom, endamên hikûmeta filistînî di bin zexta polîsan de, bi dehan kesên mirî: Ji Întifada û vir de Quds, Xeze û ”Cisjourdanie” tu caran tevlihevîyeke evqas mezin nedîtibû. Ji ber serhişkîya hikûmeta Netanyahû, aştîya hesas ku sê sal berê bi destgirtina Îtzak Rabîn û Yasser Arafat de hatibû îmze kirin û Îsraîl û cîranên wan yên ereb li hev dianî, li ber têkçûnê ye. Ev rewş talûkeyeke gelek mezin li hember pergala ku amerîkîyan piştî Şerê kendavê li dar xistibû, pêk tîne.

Li Portekîzê zanîngeha lihevhatinê

Avantaja Lîzbonê beramberî Atînayê? "Helwêsta wê ya lihevker a di warê siyasî û civakî de", berî demeke nêz gerînendeyê ofîsa Portekîz a Fona Diravî ya Navneteweyî îkna kir. Ev "aheng" zêdetir ji rizayeke gel a beramberî kemerşidandinê ya ku "rizgarkirina" welat xwe li ser ferz dikir, weke zewaceke ecêb a hundirîn a bijarteyên xwecihî yên (çi bigre) hemû ji navenda heman zanîngehê derketine, tê tarîf kirin.

Di nîqaşê de Yekîtîya Sovyetan

Piştî 20 salên nemana xwe, bloka sosyalîst û YKSS (Yekîtîya Komarên Sovyeta Sosyalîst) hê jî li Rûsyayê pirsan derdixin holê û nîqaşan zêde dikin. Andrei Graçev bi saya vêkolîneke bi rêk û pêk (1) , “dabaşa wenda” (bi xalepirsekê) ya pîşekarê perestroykayê yê ku dixwest di heman demê de YKSSê û cîhanê biguherîne ronî dike. Şêwirmendê kevin ê Mîxaîl Gorbaçovî dide nîşan ku serokê pêşîn û dawî yê YKSSê çawa, gav bi gav dev ji hêza welêt a ku di 1985ê de hê jê dihat tirsîn, berde. Di vê lêkolînê de dîmena şagirdê efsûnkar ku ji çalakîyên xwe bêhntengî bûye, kêm xuya ye.

Berdewamîya enîyê li Rûsyayê

Tevî ku roja 4ê adara bihurî, Vladimir Putîn li gel % 63.6 dengan dîsa wek serokkomarê Rûsyayê hatibe hilbijartin jî, rewşa siyasî ji hêvîyên wî yên di dema xuyakirina namzedîya ya îlona 2011ê de pir cuda ye. Meşruiyeta wî lawaz bû û, heta di alîyê wî de jî, pir kes ne bawer in ku ew ê bikaribe ji pirsgirêkên welêt re çareyan bibîne.

Pêla şokê ya Sûrîyê admin Do., 12.04.2012 - 16:14

Tevî zextûrepteke hovane, xwepêşandanên sûriyeyîyan li dijî rejîmê didomin. Daxwazên wan û yên li Bahreyn, an jî Urdunê hatibûn derbirîn, wek hev in; lê belê parçebûna navxweyî ya muxalefetê û desttêwerdanên derve dikarin bibin sedemên pevçûnên olî yên ku dikarin tevahîya herêmê tehdîd bikin.

Wêrekî yan xetimîn

Qetla heft kesan ji alîyê cîhadîyekî ve ji bo wextekî muweqet bû sedemê derketina ji rojevê ya kampanya serokdewletîyê ya fransî ya li ser mijarên aborî ku di navenda hilbijartinê de cih digirin. Çend hefte piştî hilbijartina 6ê gulanê, serokomarê nû wê tevlî zîrweya G20ê jî bibe. Û yekcar divê ew biryarê bide; ji nûve guftûgo bike, an jî xwe nede ber peymana ewropî ya xwe dispêre zihniyeta rastgirên alman ên ku tê payîn siyasetên kemberşidandinê dijwartir bikin. Riya siyaseta aborî û civakî ya Fransayê jî wê girêdayî vê tercîhê be, lê belê herwiha girêdayî sazbûna ewropî.

JI ÇAPEMENÎYÊ(29)

Tirkîyeya Erdogan: Desthilatdarîyeke bêrehmtir

Di dehsalîya xwe de hikûmeta AKP ji demên berê jî zordesttir e.

Rojnameya Financial Times di 28ê mehê de gotarek li ser hikûmeta AKPê û serokwezîrê tirk Recep Tayyip Erdogan weşand. Di gotarê de ku ji alîyê David Gardner û Daniel Dombey ve hatiye nivîsandin, bal tê kişandin ser wê yekê ku di serdema dehsalî ya Erdogan de Tirkîye careke din bû hêzeke herêmî. Aborîya wê bi qasî leza Çînê mezin bû û gelek dibistan û otoban hatin ava kirin. Herweha muteşebisên 'Pilingên Anatolyayê' jî li hember hin şirketên mezin rabûn.