LMdK - Hejmar 3, Çile 2010

LMDK PDF

Ji ber çi Japonya tûş bû?

“Em netirsin û ji dahatûyê bawer bin.’’ Serokwezîrê nû yê Japonyayê Birêz Hatoyama Yukio ev gotin, ne dema axaftina xwe ya 9’ê Îlona 2009’an a derbarê berendamyiyê de, ne jî roja piştî serkeftina dîrokî ya partiya xwe, (Partiya Demokratîk a Japonyayê / PDJ), lê belê dema hilbijartina 30’ê Tebaxê li ser hegemonyaya PLD’ê kirin. Wî ev gotinan, bi mebesta cihçêkirina xwe ya di qada polîtîk a japonî de, sala 1988’an, ji stranekê girtibûn.

Drone û laboratûwara şerê teknolojîk a Amerîka

5’ê Tebaxa 2009’an, berev saet 01:30’ê sibehê, drone’eke (drone: firokeya biçûk a biqumanda) amerîkî du fuzeyên Hellfire (agirê cehnemê) bi ser Laddahê de, gundekî veder ê Wezîrîstana Başûr (Pakistan) barandin. Xaniyê nîşanlêgirtî, xaniyê Mewlana Îkramûddînê berpirsê dînî bû ku dihate zanîn ku piştgiriya Talîbanê dikir. Di nav danzdeh qurbaniyên êrîşê de Beytullah Mehsudê serokê karîzmatîk ê Talîbana pakistanî jî hebû.

Pirtûk: Gelo El-Qaîde bêhêz dibe?

Sê kitêbên girîng(1) ji bo têgihiştina werar û rûdawên cîhana hevçerx bi hev re hatine belavkirin; her sê nivîskar jî bi zimanê gelên ku bi meseleyên wan ve dadikevin dizanin (xalek ku gelek caran tê piştguhkirin). Jean Pierre Filiuyê dîplomatê bisporê ziman û kultûra erebî, profesorê Science Po’yê [zanîngeha zanistên siyasî li Parîsê] di Kursiya Rojhilata Navîn de, di kitêba xwe de dewama lêkolîna xwe ya li ser îdeolojiya cîhadbaweran [cîhadîst ; misilmanên ku bawerî bi cîhadê tînin] pêşkêş dike(2).

Katib Yasîn, têkderê ebedî

‘‘Helbestvanê rasteqîne, di nav rewteke pêşverû de jî be dîsa divê dijatiyên xwe derpêş bike. Heke bi têr û bêra xwe hizrên xwe dernebirre, wê bixeniqe. Wiha ye şêwaza xebitîna wî. Şoreşa xwe her di nava şoreşa siyasî de dike; di navenda têkdan û şêwandinê de ye ew, heta hetayê her têkder e. Bedbextiya wî ew e ku xizmeta têkoşîneke şoreşger a wisa dike ku ne dikare û ne jî divê hevaheng be digel çerx û bayê rojgarî.(1)”

Ev hemû zarok li ku ne?

Dema ku Asambleya Giştî ya Rêxistina Netewên Yekgirtî (RNY), di kombûna 20’ê Mijdara 1989’an de li New Yorkê bi yek dengî Peymana Navnetewî ya derbarê mafên zarokan de ku amadekariya wê piştî deh salên danûstendinên gelekî dijwar ajotibû, qebûl kir, rewşa zarokan li dinyayê, ji xerabbûnê bi wê de bû. Li gel pêkhatina pêşketineke berbiçav di van bîst salên dawîn de – ji dawiya salên 1960’î heta dawiya salên 1980 – nîşaneyên xerabûnê ku mirov xembar dikin jî hene. Gerînendeyê giştî yê Fona Netewên Yekgirtî beşa zarokan (Unicef) Bz James Grant digot “pêşketinê arîze dan.’’

Tiştê ku zarokên me divê zanibin

Mirov dizane hemû guhertinên fermî yên di qada kifşkirina rola dibistanê de, ên li ser programan, li ser pedagojiyê, bi her hawî, mebesta wê, tevrakirina heyecanê ye. Em ji bîr nekin ku serhildan û heyecan cêwiyên hev in, ku heyecan demeke dirêj tevliheviya gel li ser pê disekinîne. Û ev yek ne dûrî aqil e, û hema bêje kêfxweşî ye, ji ber ku perwerdeya gelêrî perçeyekî bi komarê ve girêdayî ye, timûtim, bernameyeke fesalkirina hemwelatiyan e. Ev tê wê maneyê heger destpêkirina sala 2009’an, “zemîna hevbeş ya zanînê û ya rayedariyê” hêja ye ku em li ser bisekinin.

Hunerê birêvebirina ‘‘pirsgirêka penaberiyê”

Nicolas Sarkozy’ê ku wê demê serokê rêbaza Yekîtîya ji bo Tevgera Gelî (YTG) ya di derheqê penaberîyê de bû, 9’ê Hezîrana 2005’an, xwest peyveke nû ya polîtîk bicerribîne ku serkeftineke mezin bi dest xist: ”Ez dixwazim ji penaberîya ku li me bûye bar derbasî penaberîya hilbijartî bibim.” Bê guman, penaberîya ji bo kar berî vê axaftinê jî hebû, lê belê bi vî awayî hate nûkirin: biryar di destê dewletê de ye, ne di destê penaberan de- yanî, vegera ku jê re dibêjin”bi dilê xwe” û dersînorkirina pejirandî ya bi pereyan, wê bi dû vê re were.

Di navbera întegrasyon û jixwecihêkirinê de

Heta bi derdorên kevneparêz, ti kes êdî vê yekê înkar nake ku Almanya welatek e ku penaber berê xwe didinê. Jixwe ji sedî 18.7’ê almanan jî xwedî serpêhatiyeke koçberiyê ne . Jiyana di nav civaka fireçandî de li Almanyayê li hemû qadên siyasî bû yek mijarên ku gelek tê guftûgokirin. Bi taybetî jî di demên dawîn de pirsên bihevrejiyanê û întegrasyonê bêhtir tên nîqaşkirin. Ji derengmayî û wêde, ev nîqaş, nîşandidin ku ji zû ve êdî ti kes nafikire ka di warê siyasî de divê piştgiriya întegrasyonê were kirin an na! Mijar bêhtir ev e; wê ev piştgirî çawa be?

Mexmûr: Gelo ya li ser tê nihurandin netew e?

Tebaxa borî rojeva Tirkiyeyê bi gotina “pêşîvekirinê” kirasekî bi rengekî nû li xwe kir. Vê “pêşîvekirinê” bahsa hewldanên hikûmeta AKP’ê yên çareseriya dikir. Tevî ku bi nave “pêşîvekirina” kurd destpê kir, bi nave “pêşîvekirina demoktratîk” nav guherî û herî dawî kirasê “Projeya Yekîtiya Netewî” –hemin a tirk- li xwe kir jî, destpêka wê hêvî dida mirovan. Di nava siyaseta kurdan de bêyî ku zanibe ka gavên hikûmetê ji bo pêşîvekirinê çi ne, hema hema her aliyî destek dayê. Zêde dem nekete navberê û pêşî li vê “pêşîvekirinê” hat girtin. Ya rast ev proje di cihê xwe de bist bû û xitimî.

Qeyran li Awûstralyayê çawa xuya dibe ?

Ji bo yekî ewrûpî, têgeha navenda endustrîyel tê wateya febrîqeyên dorgirtî û ewrên li ser bajarên bakurî. Û tew, bi awayekî moderntir, mirov li megapolên çînî yên di nav mijê de difikire, koça ji gundan û çemên ku bi bermayîyên kîmyewî ve tije bûne tên bîra mirov. Ji ber wê, gava ku mirov di rojeke tavî de digihije Gladstone’ê, vî bajarê paqijîyê yê Queensland’ê ku di nava ronahîya rojê de ye, mirov di cih de sar dibe. Lengergehek û peraveke ku bi kompleksên endustrîyel ve bilind bûne.