LMdK - Hejmar 7, Gulan 2010

LMDK PDF

Kraliyetên Yekgirtî dest bi serdemeke nû dikin

Ev afîşeke kampanyaya hilbijartinê bû ku mirov ne li bendê bûn. Serokwezîrê Partiya Karkeran Gordon Brown bi kêfxweşî dida zanîn: “Min qelşa navbera dewlemend û xizanan mezintir kir; Destûrê bidin min ez berdewam bikim.” Ev jêgirtin gumanbar e, lê mijara ku ew qala wê dike rast e. Di dawiya salên rêvebiriya Thacher-Major de ji sedî 1’ê brîtaniyên herî dewlemend xwediyê ji sedî 17’ê tevahiya jêhatina aborî ya neteweyî bûn; ji dema ku Antony Blair û Brown bûn desthilatdar û vir ve ev rêje gihişte ji sedî 21’ê.

Rê, pire, elektrîk û Pacha Mama

''Em di cihaneke cuda de dijîn. Ew li Bolîviya’yê dijîn, em li Collasuyo'yê!'' Zilamê şêrîn ku li vê derê dijî, birêz Constantino Lima, rêvebirê Tevgera Indiyan Tupaj Katari (Mitka), li La Paz’an hêrs dikeve, bi gotinên tund li dijî Q’aras –kesên sipî. ''Axa dayîk, Pacha Mama, Ewrûpa’yê daye wan; wê Afrîka ji bo afrîkiyan hişt, Asya ji bo asyayiyan û, ji bo me jî Bolîvya hişt. Bi ya qanûna me ya ''bingehî'', pêwîst e cezayê îdamê li hemû ewrûpiyan were birrîn, ji ber ku wan, bi dagirkirinê, sûcê herî mezin ê li dijî mirovahiyê pêk anîne.

Muftiyê Qudus'ê ku her dimîne

Di van salên dawiyê de, bi piştgirtiya çalak a partîzanên her du aliyan ên li Ewrûpa û Dewletên Yekgirtî, şerê propagandayê ku Îsraîl li dijî fîlistîniyan û ereban bi rê ve dibe, bi awayekî pir darî çav gur bû. Ev qonaxa taybet a şerê ereb-îsraîlî ji bo dewleta Îsraîl’ê timî gelekî girîng bû: Îsraîl ji destpekê ve wekî keleheke di nava derdoreke herêmî ya dijminane de xwe bi cih kiriye, neçar e piştgirtiya welatên Rojava ji bo doza xwe bi dest bixe.

Li mîrnîşînên ereb pirsgirêka nasnameyê

Zarokekî dora deh (10) salî ku di nigên wî de pêlavên bi teker hebûn, li ser mermerên Marina Mall ku navenda bazarekê sereke yên bajarê Abou Dhabi ya paytexta Emîratên Ereb e, hewl dida ku zû biçe û her weha bizavên akrobatîk bike. Bavê wî, emîratiyek ku cilên kelepûrî dishdasha lê bûn, bi erebî bangî wî dikir da ku zarok zû here cem wî. Wisa diyar bû ku zarok bavê xwe nedibihîst, wî dewam dikir ku bizavê du (2) heb rojavayiyan bike ku li ser cemedê xwe xiş dikirin. Bavê zarok bi hêrs ket û vê carê bi zimanê îngilîzî, jê re sond xwar ku ewê pêlavên wî jê bistîne û wî terbiye bike.

Qirkirina Asûriyan

Di 11’ê Adara bihurî de parlementoya Swêd’ê biryarek erê kir û bi vê biryarê di Şerê Yekemîn ê Cihanê de qirkirina ermenî, asûrî, suryanî, keldanî û rûman nas kir. Nerazîbûna fermî ya Komara Tirkiye’yê weha bû; paşvekişandina balyozê xwe yê li Swêd’ê û zextkirina li hukûmeta Swêd’ê. Ev krîza dîplomatîk bi îhtîmaleke mezin baş dihê zanîn û weha xuya ye ku çareser bûye. Lê belê ez wisa bawer dikim ku vê krîza dîplomatîk agahiyên sebaret bi tiştê ku parlemana Swêd’ê erêkirî vedişartin.

Kunên di mertalê de

Fikra Peymana Belavnebûna Navokî (Nukleer) di salên 1950’î de dest pê kir. Di vê demê de sê welat (Dewletên Yekgirtî, Rûsya û Brîtanya) ji xwe xwediyê çekên navokî bûn û du dewletên din Fransa û Çîn'ê jî lêkolînên xwe dewam dikirin. Çavdêran qet guman jê nedikir ku her du jî wê bigîhîjin armanca xwe (Parîs di sala 1960’î de bû xwediyê çekên navokî û Pekîn jî di sala 1964’an de). Ji ber ku di vê mijarê de xwediyê hêza herî pêşketî bû, Dewletên Yekgirtî têkildarê sereke yê bisînorkirina pêşbirka çekên navokî bû.

Di nava werçerxeke gerdûnî de

Ya rastî ew tiştê ku mirov bi awayekî lezgîn û bi kurtî, navê “globalbûnê” lê dikin, yan jî bi navê gelekî îdeolojîk ê “gerdûnîbûnê” dihê nasîn, bi awayekî gelekî nakok pêk hat. Yên ku ev nav lê kirin jî guman nedikirin ev nakokî ew qasî mezin e. Wan xwest ku li ser mirovan ferz bikin da ku bibin xwediyê nihêrînekê ku pesnê dîroka modern bide. Wan her weha ya bihurî yan ji bîr dikir yan jî piçûk dixist, sedemên muxalefetan ku bandor li serdeman kiribûn îhmal dikir. Wan yan lîberalbûnên li pergala nû ya dinyayê hemû piçûk dikirin, yan jî wekî kevneperestî dinirxandin.

Alexandre’ê mezin û nêviyên wî yên wenda

Ji bo wan rojavayiyan ku hîna jî li Pakistan`ê dikevin pey geşteke serpêhatiyane, gera li geliyê dûr ê Şîtral ê li herêma Hindou-Kouch’ê, ku dikeve nav tixûbên Afxanistan’ê, yek ji aliyên herî balkêş ê rêwîtiyê ye. Di nava vê dekora xwezayî de, ku mirovan matmayî dihêle, heger rêya wan rêwiyan bikeve warê gelê kalash, ewê bibin xwedî heman hestan ku Alexandre’ê Mezin di dema dagirkirina herêma Persiyan de, li bajarê Nysa’yê , hîs kiribû. Qewmê vî bajarî bi awayekî ecêb, wekî ew li welatê wî ji dayîk bûne, rojane îbadet û rîtuelên bi awayê Dionysos pekdianîn .

Hrant Dînk û Komkujiya li Tirkiye’yê

Mêrkuj çar mîtroyan dûrî min runiştiye. Ez li wî dinihêrim, ew jî li min û ez difikirim ka ji bo çi ez li nav çavên mirovekî, yê ku mirovekî din kuştiye, mêze dikim. Ez li dilxerabî û dijminatiya wî ya li dij mirovatiyê digerim, le belê bi tenê xortekî cilreş û cavreş ê destgirêdayî û awirên bêwate dibînim. Ew paniya pêlava xwe li erdê dixe. Gelo destgehên tirk dixwazin hemû kartên xwe li ser maseyê birjînin û ji ber kuştina Hrant Dink li hember tawanbaran darizandineke bi dad bimeşînin yan na?

Li Kirxizistan’ê, ji şoreşeke ber bi yeka din ve

Beriya deh salan li navenda Qafqasya’yê, Kirxizistan wekî ''cenneta demokrasiyê'' bû, ew niha li ber kêleka teqîna şerekî sivîl e. Roja 6’ê Nîsan’ê, li dijî zêdebûna buhayên enerjiyê û gendeliya di nava erkanê dewletê de çêbûyî, şêniyên bajarê Talas’ê, ku li bakurê welat e, daketin nava kolanan. Di heman rojê de wan hin navendên girîng ên dewletê girtin destê xwe û alîkarekî serokwezîr û her weha wezîrê navxweyî jî rehîn girtin. Rojek şûn de bûyer gihîşt heta Bîşkek’ê, paytexta welat. Li wê derê 5000 kes çûn bi ser qesra serokatiyê.