Mehmet Kapçak

WÊNESAZÊ VÊ HEJMARÊ
Translator

Mehmet Kapçak, di sala 1947an de li navçeya Şemrexa Mêrdînê hatîye dinê. Wênesaz û perwerdekarê hunerê ye. Kapçak, piştî zanîngehên mamosteyî yên Amed û Stenbolê, perwerdehîya xwe ya bilind li Beşa Wêne ya Enstîtûya Perwerdehî ya Atatürk qedand. Li gelek bajarên Tirkîye û Kurdistanê wekî perwedekarê hunerî kar kiriye.

Hunermend, di kompozîsyonên xwe de hewil dide ku jandeyên (obje/ beş) plastîk derxîne pêş. Di navbera van jandeyan de girêdanekê çêdike û hewil dide ku balansekê biafirîne.Yek ji formulên vê balansê yê hunermend, objeyên ku bi xwe hilbijartine. Obje, ji mebest zêdetir navgîneke mijarê ye ku dixwaze rave bike. Navgîna ku bi kar tîne, ango vegotina dîtbarî, bi rêya balansên tezad, form, reng û di tev- gerê de gavek din diçe pêş. Ev yek dikare tişteke bi meriv nas an jî rewşe- ke rojane ya rasteqîn be. Ango, obje dikare tişteke piralî, cuda û balkêş be. Wekî fîgura bizinê ya hunermend Mehmet Kapçak. Kapçak, di kompozîsyonên xwe de bizinê hem wekî motîfeke herêmî bikartîne û hem jî bi awayekî piralî û bi gelek pirsenîşanan pêşkêşî hunerhezan dike. Vê yekê, bi hemahengîyeke estetîk û aqilane û bi awayekî serkeftî temsîl dike.

Baş e, çima bizin? ''Bizin, xwedî for- meke hunerî ye û di mîtolojîyê de jî cih digire. Herweha xwedîyê wê beh- remendîyê ye ku li liv û tevgerên xwe kerî jî hîperaktîv dike.''

Bizin çend salî ye? ''Di jîyana min de heftê, lê di berhemên min de pêncî salî ye.''

Mehmet Kapçak, ev bû pêncî sal e di berhemên xwe de bizinê bi kompozîsyon û şêwazên cuda direngîne. Herçiqas hesasîyetên estetîk li ber çav negire jî, ne girêdayî ekoleke hunerî ye jî. Lê li hember ceribandinên nû yên hunerî jî ne xemsar e.

Kapçak, xwe wekî mezopotamyayî dibîne û weha lê zêde dike: ''Cograf- yaya ku ez lê mezin bûme di warê hu- nerî/wênesazî de gelek tişt dane min. Wekî hest, kelecan û nêrîneke civakî ya cîhanî.''

berhemên xwe de gelek caran motîfa bizinê bi kar anîye. Li ser vê yekê dibêje ku; ''Helbet, koka hunera min li deverên ku lê mezin bûme li Witebskê (bajarekî Belarûsê) bêslî bûne. Lê hewcedarîya hunera min bi Parîsê hebû, wekî darek ku hewcedarîya wê bi avê hebe.''

Bizin, di heman demê de şîfre û teswîra raperîneke bêdeng û serhildanê ye jî. Tu didî dû, lê nikarî bi hêsanî zeft bikî, ew her ji destê te direve û diçe bilindahîyan. Bizin, gelê erdnîgarîyê ye, ji ber wê yekê ji mîyê pêwîstîtir e.

Wergera ji tirkî: Yado Ciwan