Çand û Huner

Wezîrê Nadirî û ‘Berevok’a wî

<p>Ev du salên dawî ne ku çendîn car derfet û mecale dibînim ku serdana kurdên me yên Sovyeta berê, nexasim serdana kurdên me yên Asyaya Navîn bikim. Bi rastî jî cihê şanazî û serbilindîyê ye ku kurdên me yên Qazaxistan û Qirgizistanê, tevî ku 77 sal in ji Serhed û Kafkasyayê dûr in; dîsa jî çand, ziman, hûner û edebîyata me parastine, geş kirine û gihandine nifşên me yên îro.</p>
<p> </p>

"Kesî bi qasî min ji te hez nekir" Seher Resayî (...)

<p>Gelek çîrokên Seher Resayî bi vî sernavî hatine weşandin.(...) Bi sê niqte û kevanekê. Dora wan bi kevanê hatîye girtin. Kevan ne dora sê niqteyan digire dora lehengên jin digire. Berî hayê meriv ji naveroka pirtûkê hebe ev sernav (...) beradayî dixuyîn, lê çer ku rûpel li dû hev tên xwendin meriv fêm dike ku ev sernav ne belasebeb in. Lehengên çîrokên ku mêtî ji wan difire dora wan bi kevanê hatîye lêkirin. Gustîla di tilîka wan de hingî teng e hew maye ku xwîna damarên tilîyê bimiçîqine û hew maye movika tilîyê di ber de bişkîne. Xirxal li gûzekê dixîne.</p>

Bîrewerîya rojên kambax

<p>Divê hin tişt û hin kes neyên jibîrkirin. Ew kurdên ku bi sekin û helwesta xwe bi awayekî xurt li hemberî zilm û zordarîyê derketine, divê neyên jibîrkirin. Dibêjin tarîx ji hêla bindestan ve diguhere, lê bi destê serdestan tê nivîsandin. Serdestî carcaran bi gotinekê, carcaran bi çirûskekê û carcaran bi merivekî/ê vediçire. Bi hizra vê zanînê ez dest bi xwendina kitêbên li ser Wedat Aydin dikim.</p>

Pîr Dîma “Êzdîyên Serhedê” pêşkêşî dêhn û bala me dike

<p>Dîroka ber û qebîle ango êl û eşîrên kurdên êzîdî yên li başûrê Qefqasyayê ronahî dît û bi navê "<strong><em>Êzdîyên Serhedê</em></strong>"bû kitêb. Nivîskarê kitêbê <strong>Pîr Dîma</strong>, di kitêba xwe de ji bilî gelek agahîyên civatî û olî yên kurdên êzîdî, bi awayekî berfireh behsa êl û eşîrên kurdên êzîdî dike ku vê gavê li Ermenistanê û Gurcistanê jîyana xwe berdewam dikin. Êzîdîyên ku <strong>Pîr Dîma</strong> behsa wan dike, di destpêka sedsala XIXan de ji <strong><em>Serhedê </em></strong>derbasî Qefqasyayê bûne.</p>

Rojhilatê Dilan

Ziman bereketeka mezin e’ dibêje Holderlîn. Lê meriv dikare bibêje herî zêde helbestvan ji vê bereketê sûd wergirtîye. Deng, gotin, lihevhatin, fêmbûna peyvê û ragihandina fêmbûna peyvê, di kirasê helbestê de digihîje ber guhê me xwendevanan, gûhdarvanan. Hêza helbestê ji hêza zimên tê. Hêza helbestê ji reh û rîşalên bingehîn tê.

Berbiska zer

<p>Romana <strong>Omer Dilsoz</strong>î ya bi navê <strong><em>Berbiska Zer</em></strong>, di Gulana 2012an de, di nava weşanên Avestayê de, di serdema fuara pirtûkan a Amedê de derket pêşberî xwendekarên kurdî. Jiber hin sedeman min heta îro derfeta xwendina vê romanê bi dest nexist. Çend roj berê, bi helkeftina mêvandarîya <strong>Omer Dilsoz</strong>î ya <em>Kulûba Xwendina Romana Kurdî ya Diyarbekirê</em>, min derfeta xwendina vê romanê bi dest xist.</p>
<p> </p>

'Hawar' hê jî mîna stêrkekê diçirise

Wekî ku zarokeke wî çêbe kêyfa wî dihat. Lê li gor wî ev zarok ne bi tenê ya wî bû, ya hemû kurdan bû. Pêwistî bi alîkarîya herkesî hebû. Her kurdek divê xwedî li vê zarokê derketa. Navê wê zarokê "Hawar" bû. Xwedîyê wê hê di hejmara pêşî de baş zanîbû, wateya wê ji ya kovarekê zêdetir e û heya ev gel hebe, dê di asoya çapemenî û wêjaya vî gelî de mîna stêrkeke geş biçirise. Lewra dema ewî ev kovara ku hejmara pêşî ji 16 rûpelan pêk dihat, girt destê xwe, pir kêyfxweş bû, mîna zarokeke wî ku nû hatiye dinyayê himbêz kiribe.

Li ser Qolyeya Cécileê

Wêjeya kurdî bi taybetî jî romana kurdî di van salên dawîyê de di nav geşedaneke mezin de ye. Êdî aşkere xuya dibe ku elementên weke leheng, bûyer, cih û atmosfera romana kurdî di xwe de guhertinên mezin dike. Xwe ji derûnîya bindestîyê xelas dike, romana kurdî bi coş û kelecaneke nû rêyên nû ji xwe re hildibijêre. Mîran Janbar bi romana xwe ya Qolyeya Cécileê mînakeke herî baş e ji bo romana kurdî ya nû. Janbar, romana xwe ya nû ya ku bi awayê honaka zanistî nivîsandiye, di çarçoveya vegotina xwe de em dikarin bibêjin ku ji romannûsên din vediqete.