Baran Nebar

Girtîgeha ji bo axaftina azad

Serge Halimi

Nûçegihanê CNNê Jim Acosta di 17ê Mijdarê de di 17'ê Mijdarê de vegerand, çend rojan piştî dadgerê Amerîka dubare serokkomar Donald Trump da ku veguhestina paceya wî ya veguhestin. Berî 50 salî yan zêdetir fotograf û kameramen, Acosta bi serkeftî got: 'Ev ceribandin bû û ez difikirim ku îmtîhanê derbas kir. Divê rojnamevan divê bizanin ku di vê welatê de Mafên Pêşîn ên azadiya çapemeniyê pîroz e, ew di destûra me de destûra parastin. Bi tevahiya vê yekê ez ewleh bû û min fikir kir ... mafên me dê parastin ku em berdewam bikin hikûmeta me û rêberên me berpirsiyar bikin.

Çepê fransî li Ewropayê dialiqe

Li Spanyayê xwepêşandêran meydanên mezin ên welêt dagîr kirin, pê gilîyê demokrasiyeke ku êdî nûneriya wan nake kirin û krîzeke ku ne ya wan e jî red kirin. Di herêma euro de, liberrabûn kat dide û hêdî hedî ji xwe re dike hedef. Yekîtiya ku weke qayişa hilgir a derbasbûnê bi kêra ferz û daxwazên bazarê hat. Lê belê gelo Ewropa dikare çepgir be?

Bi navê başîyê refaha zarokan

Yekîtîya Ewropayê, ji nuha û pê ve, di krîterên xwedîkirin û nêrina zarokan de, hebûna têkilîyên hisî û dayikî mecbûr dike. Her weha dîsa pêwîst dike ku şert û mecalên sosyal yên zarokan li gor atmosfera wan bin, ger ne wisa be, ev wek "sûc û xerabxwedîkirinê tê hesibandin". Ev wezîfe, berî her tiştî mecbûrî dayikê ye.

Çepeke rengjêçûyî li Nîkaraguwayê xurt dibe

Ji nû ve hilbijartina Daniel Ortega weke serokdewletê Nîkaraguwayê di çirîya paşîn a sala 2011ê de xweş bicihbûna çepê li beşeke mezin a Amerîka Latîn piştrast kir. Beridîna desthilatdarîya hê nû ya sandînîst, nexasim jî li ser pirsa mafên jinan, di vê navberê de astengên mentiqekî rohnî dike yê ku carinan hêzên pêşverû neçar dike dev ji hin prensîpên xwe berdin da ku desthilatdarîyê ji dest bernedin.

Gelo dema antropolojîya Claude Lévi-Strauss derbas bû?

Du pirtûkên Claude Lévi-Strauss, ên berî demeke nêz hatin weşandin, vîzyoneke hevgirtî a berhema wî pêşkêş dikin. Pirtûka pêşî, ji metnên fransî yên neweşandî yên sê konferansên wî pêk tên. Ew konferans li pêşberî girseyeke japonî hatine dayîn û ronîkirin, bi alîkarîyan bi gewde bûne.

Dema ronahîya stêrka El Cezîreyê vedimire

Di dema "bihara erebî" de kanala El-Cezîreyê ji bawerîya dida, kêm kir, lewra wê piştgirîya xeta stratejîya navneteweyî ya Qetarê kir. Pêre jî di heman demê de televîzyonên satelîtî yên taybet jî derdikevin holê, di van kanalên televîzyonê de para bêhtir sermayeyê suûdî serdest e.

Eskerên mûçegir ên afrîkî ji bo şerên amerîkî

Dema ku Dewletên Yekbûyî dikeve nav "şerê li dijî terorîzmê" û hejmareke her diçe zêdetir ya eskerên xwe ji Iraqê heta bi Afganistanê dişîne seranserî dinyayê, pêrgî zehmetîyekê tê: Peydakirina şervanan. Ya rastî welatîyên wê pir zêde ji bo fikra mirina ji bo welêt, ne bi kelecan in. Artêş ji ber vê pirsgirêkê, bi soza dana pasaporteke amerîkî, ne-welatîyan digire eskerîyê. Wê wekî din bang li şirketên ewlekarîyê yên taybet kir, da ku ew bi xwe eskerên temamker ên ku piştî hatin bi kar anîn, "mirov dikare wan bavêje" ji Afrîkayê peyda bikin.

Felsefeya bêdijwarî

Felsefe niha bûye mode. Bi qasî xuya dike ev nûçeyeke xêrê ye, madem tiştê li vir dibe mode dîsîplîneke wisa ye ku ji bo avakirina şertûmercên ramana rast tê bi kar anîn.

Boko Haram, terîqeta piçûk a ku mezin dibe

Nîjerya ku ji ber çeliqîna xwe ya civakî û çandî pir caran weke "democrazy" (demokrasîya hêçbûyî) jî tê bi nav kirin, cinawirek jî di nav xwe de afirand: Boko Haram. Di destpêkê de, berî dozdeh salan, ew tevgereke olî (dînî) ya muxalif bû û hewl dida valahîya ku ji ber xemsarîya partîyên pêşverû derdiket holê, dagire. Lê belê bijîjkên frankeştaynî yên hikûmetê ev terîqet raguherand çerxeke jeopolîtîk û prensîpa bingehîn a rêzeke êrişên-tolhildanê yên mezin û herwiha kujer.