Bedran Dere

Kî dikare peyva “Pero, che!” wergerîne? admin Do., 08.04.2010 - 11:44

JORGE LUIS BORGES di wê baweriyê de bû ku divê werger bêje bi bêje neyê kirin û digot: ’’Şaşitî ew e ku em jibîr dikin ku her ziman xwedî şêwazeke cuda ye ku mirov pê karibe gerdûnê hîs bike û bibîne.’’
‘Werger’ navekî ye ku em didin tevgera herî samîmî ya xwendinê. Her xwendin werger e. Bi xwendinê veguherîn pêk tê. Yanî mirov êdî gerdûnê ne tenê bi awayeke fîzîkî dibîne, derbasî asteyeke wisa dibe ku dikare wê herwiha hîs bike û bijî.

Ger Çîn êdî deynê Amerîka’yê nekirre wê çi bibe? admin Do., 08.04.2010 - 12:06

Ji salekê vir ve, li Dewletên Yekgirtî yên Amerîka’yê, tansiyona aboriyê bilind dibe. Çîn ji politikaya derve ya Serok Barack Obama ne razî ye, lewma bi armanca bersîveke dijber bide vê polîtîkayê biryar da ku êdî bonoya xezineya Amerîka’yê nekire. Li gorî texmînên neyînî yên gelek analîstan eger rewş wisa berdewam bike û Çîn vê helwesta xwe neguherîne dibe ku di pêşerojê de Amerîka felaketeke finansî ya wisa mezin bijî ku dikare aboriya Amerika’yê bîne ser çokan. Gefa Çîn’ê xwedî delîl û argumanên maqûl in.

Tel Aviv ji Parîs û Washington’ê re dide ser hev

Di Kanûn a sala 2009’an de, li Qudûs’ê polîsên Îsraîl’ê davêjin ser Navenda Çanda Fransa. Armanca wan ew e ku berpirsiyarên payebilind yên fîlîstinî ku xwe sipartine vê saziyê bikşînin lêpirsînê.
Roja 22’ê Hazîran a 2009’an, leşkerên Îsraîl’ê Berpirsa Navenda Çanda Fransa ya Naplus’ê bi darê zorê ji seyera wê ya dîplomatîk derdixin, ew davêjin erdê û bi pihînan lêdixin. Yek ji leşkeran hingê jê re wiha dibêje: “Ez dikarin te bikujim.”

Mafekî civakî wekî av û elektrîkê admin Di., 18.05.2010 - 13:19

Di van rojên me yên tijî fikar de, heyecaneke gelek xweş e ku mirov li pişt xwe vegere û dîrokê bikole. Hem jî di van deman de ku rola şanoyê dihê nîqaş kirin, ku di jiyana civakî de biisrar e. Bi ya hin derdoran, divê hilberîn û serkeftina di her qadê de, bi taybetî jî di qada hunerî de, bikeve xizmeta berjewendiyên civakê. Di nava rûpelên dîrokê de, mirov dibîne ku, ew nirxên ku îro di bin navê realîzm û rastiya giranbuha de rexne lê dihê kirin, di hin serdeman de ji bo bidestxistina wan, tekoşîneke dijwar hatiye meşandin.

Serûbinbûna muzîka reşan admin Di., 18.05.2010 - 13:24

Roja 21’ê Sibata 1965’an, Malcom X di dema axavtineke xwe ya li ser dikê de, di encama êrişeke de dihê kuştin. Roja mayîn, Le Roi Jones’ê ku di sala 1963’an de, berhema bi nav û deng ‘Blues People: Negro Music in White America’ derxistibû’, radigîne ku ew bi navê ‘Black Arts Repertory Theater/School, saziyekê li derdixin. Balkêş bû ku ev sazî li herêma Harlem a Newyork’ê li cihê ku berdevkê civaka îslamî Malcom X lê hatibû kuştin, dihê avakirin. Bi armanca protestokirinê, hunermend Le Roi Jones navê xwe diguherîne û dike Amiri Baraka.

Aboriyeke di nav bafîzokê de admin Di., 18.05.2010 - 14:18

Ji bo hemû Senegaliyan şokek bû: roja 24’ê Berfanbara 2008’an hêza berê ya dagirker Fransa bi awayekî lezgîn 83 milyon euro alîkarî dide, bi armanca ku Rêvebiriya Dakar’ê bikaribe qet nebe mehmizên karmendên xwe bide. Di nava heman mehê de Fona Diravî ya Navneteweyî (IMF) di çarçoveya alikariya ji bo dewletan de ku ketine bin bandora krîza aborî, bi qasî 75, 6 milyon dolar (56 milyon euro) piştgiriyê dide Senegal’ê. Di Adara sala 2000’î de dema ku partiya Demokratîk a Senegal’ê (PDS) di bin serokatiya M.

Serxwebûn û krîza polîtîk admin Di., 18.05.2010 - 14:23

“Bilindbûna Karim Wade ku kes nikare pêşî lê bigire”, “Karim Wade wê heta kê derê bilind be?”, “Heger Karim dixwaze bibe serok divê zimanê wolof zanibe…” Ev manşetên rojnameyên afrîkî ne ku piştgiriyê didin kurê serokê Senegal’ê Abdoulaye Wade. Ew îro şêwirmendê taybetî yê bavê xwe ye. Berî niha wî ji Rêxistina Konferansa Îslamî beşa Senegal’ê (Anoci) re serokatî dikir. Yanzdemîn civîna bilind a vê rêxistinê di Adara 2008’an de li paytext Dakar’ê pêk hatibû. Di 1’ê Gulana 2009’an de jî ‘Karim’ wekî wezîrê tekiliyên navneteweyî yê binesaziya welêt û yê rêyên hewayî hat hilbijartin.

Alexandre’ê mezin û nêviyên wî yên wenda admin Di., 18.05.2010 - 15:38

Ji bo wan rojavayiyan ku hîna jî li Pakistan`ê dikevin pey geşteke serpêhatiyane, gera li geliyê dûr ê Şîtral ê li herêma Hindou-Kouch’ê, ku dikeve nav tixûbên Afxanistan’ê, yek ji aliyên herî balkêş ê rêwîtiyê ye. Di nava vê dekora xwezayî de, ku mirovan matmayî dihêle, heger rêya wan rêwiyan bikeve warê gelê kalash, ewê bibin xwedî heman hestan ku Alexandre’ê Mezin di dema dagirkirina herêma Persiyan de, li bajarê Nysa’yê , hîs kiribû. Qewmê vî bajarî bi awayekî ecêb, wekî ew li welatê wî ji dayîk bûne, rojane îbadet û rîtuelên bi awayê Dionysos pekdianîn .

Ji evîn û ji tozê

Nivîskar: Ernest J. Gaines
Wergera ji amerîkî: Michelle Herpe-Voslinsky
Weşanxane: Liana Levi, coll. « piccolo », Paris, 2010, 256 rûpel 9 euros.

Louisiane. Di nava zeviyeke bejayî, hişk û zuha de, mirovên reş bi kedkarî dixebitin. Di ser wan re, mirovên sipî, hukumdarê herêmê tenê emir û fermanên xwe dibarînin. Lê hatina mirovekî, mirovekî bi tenê, Markus, her tişt dikare buguherîne. Cîhana ku em tê de dijîn, îro li ber serûbinbûnê ye. Mêzîna sîstema kevin xirab bûye. Tirs û fikar bersivên xwe dibînin.

Dema ku binê hewayê sor bû admin Sa., 12.06.2010 - 18:40

Quand le fond de l’air était rouge, (dema ku binê hewayê sor bû) hejmara taybetî ya le Monde diplomatique, 196 rûpel, 12 euros. Li firoşgehan.